If you are unable to view properly in chrome, you will need to download Karen font to your computer.

​​​တၢ်ပသိၣ်ဆါ (TB) တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် လၢကီၢ်ချၢကၠိဖိတဖၣ်အဂီၢ်

ကီၢ်ချၢကၠိဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ပသိၣ်(TB) တၢ်ဆါအါန့ၢ်​ဒံးပှၤလၢအိၣ်ဖျဲၣ် ထီၣ်ဖဲကီၢ်အီးစထြ့လ်ယၣ်အပူၤအဘျီ(၁၀)န့ၣ်လီၤ.

နမ့မ့ၢ်ပှၤဟဲလၢကီၢ်အ့ၡၣ်, အၤဖြံကၤ, ကိၤလၤသူကီၢ်မိၢ်ပှၢ်ဖိတဖၣ်, အမဲရံကၤကလံၤ ထံးမ့တမ့ၢ်ကီၢ်ယူရပၤမုၢ်ထီၣ်တဖၣ်, ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်TB ညီဒၣ်တက့ၢ်ဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်TB အဃၢ်ဒီးဆိးက့ညီဝဲလီၤ.

TB မ့ၢ်တၢ်ဆါအဃၢ်တခါလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပသိၣ်, ပမိၢ်ပှၢ်လၢအဂၤတဖၣ်ဒီးပဃံန့ၣ်လီၤ. TB အံၤတၢ်ကူစါယါဘျါအီၤန့ၢ်ဝဲလၢကသံၣ်ကသီဘၣ်ဆၣ်ကဲထီၣ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်သ့ဝဲတၢ်မ့ၢ်တကူစါဘျါအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤကအိၣ်၁၄ကကွဲၢ်ဂၤအိၣ်ဒီးTB အဃၢ်လၢအမူဝဲဒီးပှၤနီၢ်ဂံၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢပာ်ဖှိၣ်အဂၤသၢပူတပူန့ၣ်အိၣ်ဒီးTB အဃၢ်လၢဖျါကလၤမ့တမ့ၢ်အဃၢ်လၢ တဟူးဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ါTB အံၤကလီဝဲလီၤ.

ၢ်TB လၢအဃၢ်ဖဲအိၣ်ဖဲကီၢ်အီးစထြ့လ်ယၣ်အပူၤ အဆၢကတီၢ်တလိၣ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ကသီအပှ့ၤလၢက ကူစါအသးအဂီၢ်ဘၣ်. ကီၢ်ချၢကၠိဖိဆူၣ်ချ့ဝဲၤကျိၤ(OSHC) ကမၤစၢၤအီၤလၢကသံၣ်ကသီအပှ့ၤလၢတၢ်ထံၣ်န့ၢ်တၢ်ဆါ အဖီခိၣ်လီၤ

တၢ်မ့ၢ်ထံၣ်န့ၢ်TB အဃၢ်န့ၣ်, ကၠိဖိတဂၤအံၤတၢ်တမၢအဟးထီၣ်ကွံာ်ဆူ အီးစထြ့လ်ယၣ်ကီၢ်အပူၤဘၣ်

.

ကၠိဖိတဖၣ်တၢ်မ့ၢ်ကူစါန့ၢ်အီၤTB တၢ်ဆါန့ၣ်, တမၤဘၣ်ဒိအတၢ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ခွဲးဖဲကီၢ်ပူၤအံၤဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်လူၤပိာ်မၤထွဲဒ်တၢ်ကူစါယါဘျါအိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

TB တၢ်ဆါအပနီၣ်တဖၣ်

လဲၤဃ့တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအလံာ်ကဘျံးဆူနကသံၣ်သရၣ် အအိၣ်ဖဲနအိၣ်ဒီးတၢ်ပနီၣ်တဖၣ်အံၤတက့ၢ်.

  • တၢ်ကူးဘၣ်နၤမ့တမ့ၢ်လိၤကိၢ်အါန့ၢ်ဒံး(၂)နွံ
  • တၢ်ဘှံးသးဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်
  • ကပၢၤထီၣ်လၢမုၢ်နၤအခါ
  • အီၣ်တၢ်တဘဲဘၣ်ဒီးလီၤဃဲၤဝဲ
  • ကူးလီၤဒီးအသွံၣ်

ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတနီၤလၢအိၣ်ဒီးTB လၢအမူတဖၣ် အတၢ်ပနီၣ်တဖျါနီတမံၤဘၣ်လီၤ.

TB အဃၢ်လၢဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တၢ်

TB အဃၢ်အံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ဆူပှၤတဂၤဒီးတဂၤအအိၣ် ခီဖျိကလံၤကျါန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအိၣ်ဒီးTB အဃၢ်လၢအမူဝဲလၢအပသိၣ်အပူၤတဖၣ်အဃၢ်ကဘၣ်ကူပှၤဂၤဖဲ ကူးအခါ, ကဆဲ, နံၤ, ကတိၤတၢ်ဒီးသးဝံၣ်တၢ်အခါန့ၣ်လီၤ.

နဆဲးကသံၣ်ဒီသၢဝံၤလံ

TB ကသံၣ်ဒီသဒၢ(BCG) မၤစၢၤတြီဆၢဖိသၣ်ဆံးလၢTB အက့ၢ်အဂီၤအါကလုာ်န့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်ဆဲးကသံၣ်ဒီသဒၢဒၣ်လဲာ်နဒိးန့ၢ်TB သ့ဒံးဒၣ်တၢ်န့ၣ်လီၤ.

နတသ့ၣ်ညါပှၤလၢအိၣ်ဒီးTBနီတဂၤဘၣ်.

ကဲထီၣ်အသးသ့လၢTB ကဘၣ်ကူနၤဖဲနကစၢ်တသ့ၣ်ညါအခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤလၢအိၣ်ဒီးTB န့ၣ်အပနီၣ်တဖျါထီၣ်ဝဲဒီးတသ့ၣ်ညါလၢအိၣ်ဒီးTB တၢ်ဆါဃၢ်လၢအမူတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

နမၤကွၢ်TB အဃၢ်ဝံၤဝဲလံ

တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးလၢတၢ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ကီၢ်ပူၤအဂီၢ်တၢ်မၤကွၢ်ဆူၣ်ချ့န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်တၢ်ဒိသးနါပှၢ်ဒၤမၣ်လၢကဃုထံၣ်န့ၢ် TB အဃၢ်လၢကမူဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအါဂၤကအိၣ်ဒီးအဃၢ်လၢတဟူးဂဲၤမ့တမ့ၢ်ဘှ့ၣ်ဘှီၣ်တဖၣ်ဖဲတၢ်တထံၣ်န့ၢ်အီၤခီဖျိတၢ်ဒိသးနါပှၢ်ဒၤမၣ်အခါန့ၣ် လီၤ.TB အဃၢ်လၢတဟူးဂဲၤမ့တမ့ၢ်အိၣ်ဘှ့ၣ်ဘှီၣ်တဖၣ် အတၢ်ပနီၣ်တဖျါထီၣ်ဝဲနီတမံၤဘၣ်ဆၣ်ခါဆူညါကဟူးဂဲၤထီၣ်ဒီးအဃၢ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢအလါမ့တမ့ၢ်အနံၣ်တဖၣ်အတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်မၤကွၢ် ဝံၤအလီၢ်ခံသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဖဲနဟဲတုၤကီၢ်အီးစထြ့လ်ယၣ်အပူၤဝံၤ နကဘၣ်လဲၤဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်မၤစၢၤဖဲလဲၣ်

ကတိၤတၢ်ဒီးနကသံၣ်သရၣ်, ဆူၣ်ချ့ဝဲၤကျိၤမ့တမ့ၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဖၣ်တက့ၢ်. —ပာ်ဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလံာ်ကဘျံးအံၤလၢကဟ့ၣ်လီၤနကသံၣ်သရၣ်အဂီၢ်ဖဲနထံၣ်န့ၢ် TB တၢ်ပနီၣ်အိၣ်ဖျါထီၣ်အခါတက့ၢ်.

ကိး Healthdirect Australia ဖဲ1800 022 222 မ့တမ့ၢ်ကွၢ်ဘၣ်ဖဲ-www.healthdirect.gov.au/tuberculosis

လဲၤဟးဃုကွၢ်နကီၢ်စဲၢ်မ့တမ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤဆူၣ်ချ့ဝဲၤကျိၤအပှာ်ယဲၤသန့ဖဲ-

ACT Department of Health
www.health.act.gov.au

NSW Ministry of Health
www.health.nsw.gov.au/infectious/tuberculosis

NT Government Department of Health
www.health.nt.gov.au

QLD Department of Health
www.health.qld.gov.au

SA Health
www.sahealth.sa.gov.au

TAS Department of Health & Human Services
www.dhhs.tas.gov.au

Tuberculosis Program
www.rmh.mh.org.au

WA Tuberculosis Control Program
www.health.wa.gov.au/acc/tb